“Mijn geld staat bij een bank, dus het is veilig” is maar gedeeltelijk waar. Er bestaan in Nederland twee verschillende beschermingsregelingen, met verschillende bedragen en een verschillende reikwijdte — en er zijn producten die onder geen van beide vallen.
Wat is de depositogarantie en wat is gedekt?
Volgens DNB’s eigen uitleg van tot welk bedrag je geld beschermd is beschermt de Nederlandse depositogarantie geld op je betaal- en spaarrekening tot € 100.000 per persoon per bank. De regeling wordt uitgevoerd door De Nederlandsche Bank (DNB) namens de overheid. Gaat je bank failliet, dan zorgt DNB dat je je geld tot dat maximum terugkrijgt.
Een paar praktische punten:
- Het maximum geldt per persoon per bank, niet per rekening. Meerdere rekeningen bij dezelfde bank tellen dus bij elkaar op.
- De bescherming geldt automatisch voor particulieren en vrijwel alle bedrijven en organisaties. Overheidsorganisaties en financiële ondernemingen zijn uitgezonderd.
- Er bestaat een aanvullende regeling voor tijdelijk hoge deposito’s — bijvoorbeeld na de verkoop van een woning. Die dekt maximaal € 500.000 gedurende zes maanden, bovenop de gewone € 100.000.
Wat valt níét onder de depositogarantie?
Uitdrukkelijk niet gedekt zijn beleggingsproducten (zoals aandelen en obligaties), verzekeringen en virtuele valuta zoals bitcoin — zo stelt ook de AFM in haar overzicht van beschermingsregelingen bij beleggen.
Hoe zit het dan met beleggingen?
Daarvoor bestaat het beleggerscompensatiestelsel, eveneens uitgevoerd door DNB. Dat vergoedt maximaal € 20.000 per belegger. Dit minimum van € 20.000 geldt in alle landen van de Europese Economische Ruimte — de EU-landen plus Noorwegen, IJsland en Liechtenstein — op basis van Europese wetgeving.
De belangrijkste nuance: waartegen bescherm je je eigenlijk?
Dit is het punt waar in de praktijk de meeste verwarring over bestaat. Beide regelingen dekken het risico dat de instelling zelf omvalt en jouw geld of effecten niet kan teruggeven.
Wat ze niet dekken, is beleggingsverlies. Daalt de waarde van je aandelen, obligaties of fondsen, dan is dat gewoon je eigen risico — daar staat geen enkele compensatie tegenover. Een beleggingsrekening bij een keurig gereguleerde partij kan dus prima onder toezicht staan én tegelijk flink verlies opleveren. Toezicht is geen rendementsgarantie.
Waar moet je op letten bij het kiezen van een aanbieder?
Drie concrete controles:
- Valt de partij onder de Nederlandse depositogarantie? DNB houdt daarvoor een openbaar register bij. Buitenlandse banken die in Nederland actief zijn, vallen soms onder het garantiestelsel van hun eigen land — dat kan andere voorwaarden en een andere uitvoerder betekenen.
- Spreid je spaargeld als je meer dan € 100.000 aanhoudt. Door te spreiden over meerdere banken blijft elk deel binnen de garantie.
- Verwar toezicht niet met garantie. Dat een aanbieder onder toezicht staat van de AFM of DNB zegt iets over hoe die partij zich moet gedragen, niet dat je inleg gegarandeerd is.